Precisie in elke fase van de sloop

De Zwolse woningvoorraad loopt sterk uiteen en dat bepaalt hoe wij een sloop aanpakken. In Assendorp, Diezerpoort en de Wipstrik staan veel woningen uit de jaren twintig en dertig: houten vloeren op moerbalken, gemetselde binnenmuren, schoorsteenkanalen door de hele woning en soms nog oude asbesthoudende toepassingen rond leidingen of in vloerzeil. Daar werken we met handbreekwerk, stofafzuiging en tijdelijke stempels, omdat de constructie zich niet altijd gedraagt zoals de tekening suggereert.

In Stadshagen, Zwolle-Zuid en de Marslanden gaat het vaker om woningen van na 1990: kanaalplaatvloeren, kalkzandsteen binnenwanden en betonnen lateien. Het breekwerk is daar zwaarder, maar voorspelbaarder. Kalkzandsteen laat zich schoon zagen, en bij betonnen elementen zetten we de diamantzaag of de kernboor in in plaats van de sloophamer, zodat de omliggende constructie en het stucwerk intact blijven.

Bij appartementen en bovenwoningen is de logistiek vaak bepalender dan het sloopwerk zelf. Puin moet via een galerij, een trappenhuis of een lift naar beneden, of via een puinkoker en container op straat. Wij beschermen de gemeenschappelijke ruimtes, leggen looppaden aan, houden de trappenhuizen begaanbaar en stemmen de werktijden af met de VvE en de buren. Dat kost vooraf een half uur overleg en voorkomt achteraf discussies.

De Zwolse binnenstad is een beschermd stadsgezicht en dat verandert het hele werkplan. Rond de Diezerstraat, de Sassenstraat, het Bethlehemskerkplein en de Thorbeckegracht gelden venstertijden voor laden en lossen, is er nauwelijks ruimte voor een kraan en staan panden pand-aan-pand met gedeelde bouwmuren. Wij komen daar met kleiner materieel, mini-rupsmachines die door een deuropening passen, elektrische breekhamers en mobiele stofafzuiging.

Bij een monumentaal of beeldbepalend pand is selectief demonteren de norm, geen uitzondering. Kozijnen, deuren, schouwen, plafondornamenten, vloerdelen en oude tegels halen we waar mogelijk in delen eruit, zodat ze herplaatst of hergebruikt kunnen worden. Bij een monument kunnen aanvullende eisen gelden vanuit de gemeente of de monumentencommissie; die toetsing en de aanvraag daarvan liggen bij de opdrachtgever of zijn architect. Wij leveren de informatie vanuit het sloopwerk aan en werken binnen de voorschriften die zijn afgegeven.

Trillingen zijn in de binnenstad het grootste risico. Oude panden staan vaak op houten paalfunderingen en reageren op schokken van breekwerk in het belendende pand. Daarom kiezen we in gevoelige situaties voor zagen en boren in plaats van breken, werken we in kleinere stappen en bespreken we vooraf welke delen van de constructie ondersteund worden voordat er iets weg gaat.

Op de Zwolse bedrijventerreinen is de ruimte er wel: de kraan kan naast het pand staan, containers kunnen op eigen terrein en er is geen venstertijd die het werk ophoudt. Daar draaien we machinale sloop van bedrijfshallen, kantoorpanden, loodsen en bedrijfsvloeren, inclusief het uitbreken van fundering en vloerplaten en het bouwrijp opleveren van de kavel.

Bij utiliteitsbouw begint het werk met afkoppelen en veiligstellen: gas, water, elektra, data en eventuele koel- of sprinklerinstallaties moeten aantoonbaar spanningsloos en drukloos zijn voordat er een machine in gaat. Daarna volgt het strippen van de installaties en de afbouw, zodat de staalconstructie, het beton en het metselwerk schoon en gescheiden vrijkomen. Dat scheelt afvoerkosten en levert de opdrachtgever waarde terug op de metalen.

Voor aannemers en projectontwikkelaars werken we in fases mee in de bouwplanning. Sloop is bij een verbouwing of herontwikkeling bijna altijd de kritieke eerste schakel: loopt die uit, dan schuift alles erachter mee. Wij leggen daarom vooraf een startdatum en een doorlooptijd vast en houden de opdrachtgever tijdens de uitvoering op de hoogte van de voortgang.

Bij panden van voor 1994 is asbest altijd een aandachtspunt. Het zit vaak op plekken waar niemand het verwacht: achter een cv-ketel, in oude vloerbedekking en vloerlijm, in een schoorsteenkanaal, in golfplaten van een schuurtje of in de beplating van een meterkast. Wordt dat materiaal onbedoeld geraakt met een breekhamer, dan komt het in de lucht en is de hele ruimte een probleem.

Daarom geldt bij ons een vaste regel: voordat er in een ouder pand gesloopt wordt, moet duidelijk zijn of er asbest aanwezig is. Dat gebeurt met een asbestinventarisatie door een gecertificeerd bureau. Blijkt er asbest in het werkgebied te zitten, dan wordt dat eerst verwijderd door een daarvoor gecertificeerd saneringsbedrijf en pas daarna gaan wij verder met het sloopwerk. We werken samen met vaste partijen in de regio en stemmen de planning daarop af.

Ook zonder asbest is stof een risico dat we serieus nemen. Kwartsstof uit beton, kalkzandsteen en cement is schadelijk bij inademing. We werken daarom met wateronderdrukking bij zagen, met bronafzuiging op de machines, met stofschotten en luchtdicht afgeplakte doorgangen, en met persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor bewoners betekent dit vooral één ding: het stof blijft waar het hoort en de rest van de woning blijft bewoonbaar.

Sloopafval is geen restafval, het is een verzameling grondstoffen die elk hun eigen route hebben. Wij scheiden op de werkplek: schoon steenachtig puin gaat naar een puinbreker en komt terug als granulaat voor wegfundering, hout gaat naar een verwerker voor plaatmateriaal of biomassa, metalen en kabels gaan naar de schroothandel, gipsplaat en isolatie gaan apart, en gevaarlijke stoffen gaan via een erkende route weg. Zwolle en de regio hebben daar de verwerkers voor op korte afstand, wat de transportkosten en de CO₂-uitstoot beperkt.

Van elke afvalstroom ontvangt u de stortbonnen. Dat is niet alleen administratie: het is uw bewijs dat het materiaal uit uw pand op een legale, erkende plek is verwerkt. Bij bedrijfsmatige opdrachten en bij projecten met een duurzaamheidsambitie is dat vaak een harde eis, en bij particuliere opdrachtgevers voorkomt het discussie over waar het puin is gebleven.

Waar het kan gaan we een stap verder dan scheiden en demonteren we in plaats van slopen. Hardstenen dorpels, gebruikte gevelstenen, oude balken, dakpannen, radiatoren en soms complete keukens of sanitair zijn nog bruikbaar. Bespreek bij de opname wat u zelf wilt bewaren of laten hergebruiken, dan halen we die onderdelen er heel uit voordat de rest de container in gaat.

Niet elk sloopwerk is grof werk. Een groot deel van onze opdrachten is juist precisiewerk in een pand dat verder helemaal intact moet blijven: een sparing voor een trapgat in een betonvloer, een doorvoer voor ventilatie door een gewapende wand, sleuven voor nieuwe elektra of leidingen, of het infrezen van vloerverwarming in een bestaande vloer. Daarvoor gaat de sloophamer aan de kant en komen de diamantzaag, de kernboor en de sleuvenfrees op afzuiging erin.

Bij vloerverwarming in een bestaande woning is infrezen bijna altijd de verstandigste route: u houdt uw vloerhoogte en drempels, er komt weinig puin vrij en de woning is niet weken onbruikbaar zoals bij een volledig nieuwe dekvloer. Wij frezen de sleuven, uw installateur legt de leiding en sluit aan. Voor elektra, water en data frezen we rechte sleuven met schone kanten, zodat uw stukadoor niet halve wanden hoeft te herstellen.

De kern van precisiewerk zit in wat je níet raakt. Wapening in beton, bestaande leidingen in een dekvloer, de dragende werking van een wand: dat moet bekend zijn voordat er een machine in gaat. Daarom stellen we vooraf de vloer- en wandopbouw vast, houden we de juiste diepte aan en schakelen we bij twijfel een constructeur in. Zo blijft de constructie intact en blijft het werk beheersbaar.